Blood Falls: Το Μυστήριο του «Ματωμένου» Καταρράκτη στην Ανταρκτική

source: en.wikipedia.org

Blood Falls: Το Μυστήριο του «Ματωμένου» Καταρράκτη στην Ανταρκτική

Στην καρδιά της παγωμένης Ανταρκτικής, μέσα στο απόκοσμο λευκό των McMurdo Dry Valleys, υπάρχει ένα θέαμα που μοιάζει με σκηνή από ταινία τρόμου. Από το λευκό μέτωπο του Παγετώνα Taylor αναβλύζει περιοδικά ένα βαθύ κόκκινο υγρό, δημιουργώντας την εντύπωση ότι ο πάγος «αιμορραγεί». Αυτοί είναι οι Blood Falls (Καταρράκτες του Αίματος).

Η Ανακάλυψη και το Πρώτο Μυστήριο

Το φαινόμενο ανακαλύφθηκε το 1911 από τον Αυστραλό γεωλόγο Thomas Griffith Taylor. Οι πρώτοι εξερευνητές πίστεψαν ότι το κόκκινο χρώμα οφειλόταν σε κάποιο είδος κόκκινων φυκιών που επιβίωναν στον πάγο. Χρειάστηκε πάνω από ένας αιώνας έρευνας για να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια.

Γιατί το Νερό είναι Κόκκινο;

Η αλήθεια είναι λιγότερο τρομακτική αλλά εξίσου εντυπωσιακή:

• Οξείδωση Σιδήρου: Το νερό που αναβλύζει είναι εξαιρετικά πλούσιο σε σίδηρο. Όταν έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας, ο σίδηρος οξειδώνεται (σκουριάζει) ακαριαία, παίρνοντας αυτό το έντονο κόκκινο χρώμα.
• Νανοσφαιρίδια: Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι ο σίδηρος βρίσκεται σε μορφή μικροσκοπικών νανοσφαιριδίων, τα οποία περιέχουν επίσης ασβέστιο, αργίλιο και νάτριο.

Μια «Χρονοκάψουλα» Κάτω από τον Πάγο

source: en.wikipedia.org

Το νερό δεν προέρχεται από το λιώσιμο του παγετώνα, αλλά από μια υποπαγετώδη λίμνη που βρίσκεται εγκλωβισμένη 400 μέτρα κάτω από τον πάγο για περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια.

• Υπέρ-αλμυρό Νερό: Το νερό στη λίμνη έχει τριπλάσια περιεκτικότητα σε αλάτι από τον ωκεανό. Αυτό το εμποδίζει να παγώσει, ακόμη και σε θερμοκρασίες κάτω των -10°C.
• Αρχέγονη Ζωή: Μέσα σε αυτό το σκοτεινό και χωρίς οξυγόνο περιβάλλον, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τουλάχιστον 17 είδη μικροβίων που επιβιώνουν «αναπνέοντας» σίδηρο και θειάφι.

Πώς η Τεχνολογία «Ακτινογράφησε» τον Παγετώνα

Για δεκαετίες, το ερώτημα δεν ήταν μόνο γιατί το νερό είναι κόκκινο, αλλά πώς καταφέρνει να ρέει μέσα σε έναν παγετώνα με θερμοκρασίες πολύ κάτω από το μηδέν. Η λύση δόθηκε το 2017 από μια ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Fairbanks της Αλάσκας και του Κολλεγίου του Κολοράντο, χρησιμοποιώντας προηγμένη τεχνολογία ραντάρ.

• Radio-Echo Sounding (RES): Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο ραντάρ που λειτουργεί όπως ο ηχοεντοπισμός των νυχτερίδων. Μετέφεραν κεραίες πάνω από τον παγετώνα Taylor σε σχήμα πλέγματος, στέλνοντας ηλεκτρικούς παλμούς βαθιά μέσα στον πάγο.
• Η Αντίθεση του Αλατιού: Η ανακάλυψη έγινε δυνατή επειδή το εξαιρετικά αλμυρό νερό (άρμη) αντανακλά τα σήματα του ραντάρ πολύ πιο έντονα από τον καθαρό πάγο. Αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να χαρτογραφήσουν μια διαδρομή 91 μέτρων που ακολουθεί το υγρό από τη λίμνη μέχρι την έξοδο του καταρράκτη.
• Αισθητήρες σε Ελικόπτερα: Εκτός από το επίγειο ραντάρ, χρησιμοποιήθηκαν και ηλεκτρομαγνητικοί αισθητήρες (AEM) που κρέμονταν από ελικόπτερα. Αυτοί οι αισθητήρες «είδαν» ένα τεράστιο δίκτυο υπόγειων υδροφόρων οριζόντων που συνδέουν διάφορες λίμνες στην περιοχή των McMurdo Dry Valleys.

Το Παράδοξο της Θερμότητας

source: commons.wikimedia.org

Χάρη στο ραντάρ, οι επιστήμονες κατάλαβαν ότι ο παγετώνας Taylor είναι ο ψυχρότερος γνωστός παγετώνας στον κόσμο που περιέχει συνεχώς ρέον νερό. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: 

1. Το Αλάτι: Η υψηλή αλατότητα μειώνει το σημείο πήξης του νερού.
2. Λανθάνουσα Θερμότητα: Καθώς το νερό αρχίζει να παγώνει, απελευθερώνει μικρές ποσότητες θερμότητας που ζεσταίνουν τον γύρω πάγο, διατηρώντας το υπόλοιπο υγρό σε κίνηση.

Αυτή η ανακάλυψη ανατρέπει όσα γνωρίζαμε για τους παγετώνες και αποδεικνύει ότι το νερό μπορεί να βρει δρόμο ακόμα και στις πιο αφιλόξενες συνθήκες.

Γιατί οι Blood Falls είναι Σημαντικοί;

Οι επιστήμονες μελετούν αυτό το απομονωμένο οικοσύστημα ως ένα «εργαστήριο» για το πώς μπορεί να μοιάζει η ζωή σε άλλους πλανήτες, όπως στον Άρη ή στο φεγγάρι του Δία, την Ευρώπη, όπου επικρατούν παρόμοιες ακραίες συνθήκες.

Στοιχεία Τοποθεσίας:

• Τοποθεσία: McMurdo Dry Valleys, Ανατολική Ανταρκτική.
• Πρόσβαση: Είναι προσβάσιμοι μόνο με ελικόπτερο από τους κοντινούς ερευνητικούς σταθμούς ή μέσω κρουαζιερόπλοιων που επισκέπτονται τη Θάλασσα Ross.

Θα ήθελες να προσθέσω περισσότερες πληροφορίες για το πώς οι επιστήμονες κατάφεραν να «δουν» κάτω από τον πάγο χρησιμοποιώντας ραντάρ;